Kvartirani oʻzingiz koʻrmaguningizcha zaklad toʻlamang

QISQACHA

OLX va Uybor saytlarida koʻp uchraydigan sxema shunday: chiroyli suratlar, bozordagidan past narx va «xohlovchilar koʻp» degan bahona bilan zaklad oʻtkazishni soʻrashadi. Pul oʻtkazilgach, egasi gʻoyib boʻladi.

• Kvartirada shaxsan boʻlmaguningizcha pul oʻtkazmang.
• Suratlarni rasm boʻyicha qidiruv orqali tekshiring: ular boshqa e’londan olingan boʻlishi mumkin.
• Agar manzilni faqat toʻlovdan keyin aytishga va’da qilishsa, ehtiyot boʻling.

Toshkentda ijaraga kvartira qidirayotganda, ayniqsa Chilonzor yoki Yunusobod kabi talab yuqori tumanlarda, shoshilib qolish oson. Firibgarlar buni yaxshi bilishadi va sxemasini shunga quradi. E’lon juda yaxshi koʻrinadi, lekin pulni kvartirani koʻrmasingizdan oldin soʻrashadi. Bunday holatni qanday tanib olish va pul toʻlab qoʻygan boʻlsangiz nima qilish kerakligini koʻrib chiqamiz.

Bu sxema nega ishlaydi

Firibgar yaxshi variantni boy berib qoʻyish qoʻrquvidan foydalanadi. Narx qoʻshni e’lonlardagidan biroz arzon, suratlarda yangi ta’mir, yozishmada esa «bugun yana uch kishi qoʻngʻiroq qildi» degan gap. Odam zakladni odatiy hol deb oʻylaydi va pul oʻtkazadi. Zaklad haqiqatan ham kelishuvning oddiy qismi boʻlishi mumkin, lekin faqat kvartirani koʻrganingiz, egasi bilan uchrashganingiz va hujjatlarni tekshirganingizdan keyin.

Uchrashuvdan oldin e’lonni qanday tekshirish kerak

• Narxni shu tuman va shu uydagi oʻxshash kvartiralar bilan solishtiring. Sezilarli darajada arzon boʻlsa, savol bering.
• Suratlarni Google yoki Yandex orqali rasm boʻyicha qidiruvdan oʻtkazing. Xuddi shu suratlar boshqa manzilli e’lonlarda chiqsa, bu yomon belgi.
• Muallif profilini koʻring: qachon ochilgan, yana qanday e’lonlari bor. Turli tumanlarda oʻnlab kvartirasi bor yangi akkaunt mulkdorniki boʻlishi qiyin.
• Aniq manzilni yoki hech boʻlmasa moʻljal va uy raqamini soʻrang. Halol uy egasi yoki rieltor uni uchrashuvdan oldin aytadi.
• Darhol borolmasangiz, kvartiradan videoqoʻngʻiroq qilishni soʻrang. Aniq sababsiz rad etish sizni hushyor qilishi kerak.

Koʻrik va qachon toʻlash mumkin

Koʻrik paytida kvartira suratlarga mos kelishiga va bu odam uni ijaraga berishga haqli ekaniga ishonch hosil qiling. Mulk huquqini tasdiqlovchi hujjat va pasportni koʻrsatishni soʻrang, F.I.Sh.ni solishtiring. Agar mulkdor emas, balki qarindoshi yoki rieltor ijaraga berayotgan boʻlsa, ishonchnoma yoki egasining roziligi bor-yoʻqligini aniqlang.

Pulni faqat shundan keyin, tilxat yoki shartnoma asosida bering. Unda summa, manzil, ijara muddati va zakladni qaytarish shartlari yozilgan boʻlsin. Agar pulni uchinchi shaxs kartasiga, masalan, «uy egasining doʻsti»ga oʻtkazishni soʻrashsa, toʻxtagan ma’qul.

Qoida oddiy: avval kvartira, hujjatlar va odam, keyin pul.

Agar pulni allaqachon oʻtkazgan boʻlsangiz

• Yozishmalar, e’lon skrinshotlari, telefon raqami, karta raqami va oʻtkazma chekini saqlab qoʻying. E’lon istalgan payt oʻchirilishi mumkin.
• Darhol bankingizga qoʻngʻiroq qiling, firibgarlik oʻtkazmasi haqida xabar bering va operatsiya boʻyicha biror narsa qilish mumkinligini aniqlang.
• Yashash joyingiz boʻyicha ichki ishlar organlariga ariza bilan murojaat qiling.
• E’lon bloklanishi va boshqalar aldanmasligi uchun OLX yoki Uyborga shikoyat qiling.

Pulni har doim ham qaytarib boʻlmaydi, lekin qanchalik tez harakat qilsangiz, imkoniyat shunchalik koʻp boʻladi.

Koʻp beriladigan savollar

Toshkentda kvartira ijarasi uchun zaklad toʻlash kerakmi?

Zaklad odatiy amaliyot, lekin uni faqat kvartirani shaxsan koʻrib, uy egasining hujjatlarini tekshirganingizdan keyin bering. Summa va qaytarish shartlari yozilgan tilxat yoki shartnoma rasmiylashtiring.

Ijara haqidagi e’lon firibgarlik ekanini qanday bilsa boʻladi?

Narx bozordan ancha arzon boʻlsa, suratlar boshqa e’lonlarda uchrasa, manzilni toʻlovdan oldin aytishmasa va pul oʻtkazishga shoshirishsa, ehtiyot boʻling.

Firibgarga zaklad oʻtkazib qoʻysam nima qilishim kerak?

Yozishma va chekni saqlang, darhol bank bilan bogʻlaning, ichki ishlar organlariga ariza bering va e’lon ustidan saytga shikoyat qiling.