Mundarija
- Kvartirani oʻzingiz koʻrmaguningizcha zaklad toʻlamang
- Kvartirani faqat kunduzi emas, kechqurun ham borib koʻring
- Barcha joʻmraklarni ochib, issiq suvni tekshiring
- Konditsioner va isitishni koʻrik paytidayoq tekshiring
- Kommunal toʻlovlar kvitansiyalarini koʻrsatishni soʻrang
- Kvartirani mulkdorning oʻzi ijaraga berayotganiga ishonch hosil qiling
- Rieltor komissiyasini birinchi koʻrikdan oldin kelishib oling
- Burchaklarda namlik va mogʻor izlarini qidiring
- Aloqa, internet va rozetkalarni tekshiring
OLX va Uybor saytlarida koʻp uchraydigan sxema shunday: chiroyli suratlar, bozordagidan past narx va «xohlovchilar koʻp» degan bahona bilan zaklad oʻtkazishni soʻrashadi. Pul oʻtkazilgach, egasi gʻoyib boʻladi.
- Kvartirada shaxsan boʻlmaguningizcha pul oʻtkazmang.
- Suratlarni rasm boʻyicha qidiruv orqali tekshiring: ular boshqa e’londan olingan boʻlishi mumkin.
- Agar manzilni faqat toʻlovdan keyin aytishga va’da qilishsa, ehtiyot boʻling.
Kunduzi kvartira tinch tuyulishi mumkin. Kechqurun esa deraza tagida kafe yoki toʻyxona borligi, hovlida mashina qoʻyishga joy yoʻqligi, podyezdda esa chiroq yonmasligi ma’lum boʻladi.
Agar kvartira yoqqan boʻlsa, kunning boshqa vaqtida yana bir bor kirib chiqing. Shovqinga, hovli va podyezdning yoritilishiga, mashina qoʻyish joyiga hamda kech soatlarda uyga qanday qaytishingizga e’tibor bering.
Suv bosimi va issiq suv bilan bogʻliq muammolarni koʻchib kirgandan keyin tuzatish qiyin.
- Oshxonadagi joʻmrak va dushni bir vaqtda ochib, bosim pasaymayotganini kuzating.
- Agar kolonka yoki boyler oʻrnatilgan boʻlsa, issiq suv qancha vaqtda kelishini oʻlchab koʻring.
- Unitazdagi suvni tushirib, suv sizib chiqmayotganini tekshiring.
- Rakovina tagiga qarang: suv oqqan izlar yoʻqmi, shkaf tubi namlanmaganmi.
Uyda suv uzilib turadimi, soʻrang.
Toshkentda yozda konditsionersiz qiyin, qishda esa sovuq kvartira — koʻp uchraydigan shikoyat.
- Konditsionerni sovutish rejimida yoqib, bir necha daqiqa kuting. Sovuq havo chiqayotganini, shovqin va tomchilar yoʻqligini tekshiring.
- Uni oxirgi marta qachon tozalashgani va zapravka qilishganini soʻrang.
- Kvartira qanday isitilishini bilib oling: markaziy isitish, qozon yoki isitgichlar.
Siz yashab turgan paytda texnika buzilsa, ta’mirlash uchun kim toʻlashini oldindan kelishib oling.
Ijara haqi — yagona xarajat emas. Elektr, gaz, suv va isitish uchun toʻlovlar koʻp jihatdan uyga va faslga bogʻliq.
- Uy egasidan soʻnggi oylardagi, ayniqsa qish va yozdagi kvitansiyalarni soʻrang.
- Qarzdorlik yoʻqligini aniqlang: uni sizning boʻyningizga ilishga urinishlari mumkin.
- Chiqindi olib ketish, domofon, internet va uyga xizmat koʻrsatish uchun kim toʻlashini kelishib oling.
Bu kelishuvlarni shartnomaga yozib qoʻying.
Ba’zan kvartirani egasi emas, oldingi ijarachi yoki «qarindosh» ijaraga beradi. Keyin haqiqiy egasi kelib, sizdan koʻchib ketishingizni soʻraydi.
- Mulk huquqini tasdiqlovchi hujjat va pasportni soʻrang, F.I.Sh.ni solishtiring.
- Agar boshqa odam ijaraga berayotgan boʻlsa, mulkdordan ishonchnoma soʻrang va unda uy-joyni ijaraga berish huquqi borligini tekshiring.
- Mulkdorlar bir nechta boʻlsa, qolganlari rozimi-yoʻqmi, aniqlang.
Hujjatlarni koʻrsatishdan bosh tortishsa, bu boshqa variant izlash uchun asos.
Rieltor bilan shartlarni kvartira yoqib qolgandan keyin emas, telefonda aniqlab olgan ma’qul.
- Komissiyani kim toʻlashini soʻrang: sizmi, uy egasimi yoki ikkalangizmi.
- Miqdorini aniqlang: qat’iy summami yoki oylik ijara haqining ulushimi.
- Aynan nima uchun toʻlayotganingizni bilib oling: faqat kvartirani koʻrsatgani uchunmi yoki shartnoma tuzishda yordam uchun hammi.
Bitim tuzilgunga qadar «bazaga kirish» yoki koʻrik uchun pul toʻlamang. Bu koʻp uchraydigan hiyla.
Mogʻor va namlik buyumlarni ham, sogʻliqni ham tez buzadi, yangi ta’mir esa ularni yashirishi mumkin.
- Ship yonidagi burchaklarni, shkaflar orqasini va derazalar atrofini koʻzdan kechiring.
- Hidlab koʻring: dimiqqan hid namlikni koʻzdan koʻra yaxshiroq fosh qiladi.
- Birinchi qavatda yertoʻla haqida, oxirgi qavatda esa tomdan chakka oʻtishi haqida soʻrang.
- Derazalar zich yopilishini, kondensat va yelvizak yoʻqligini tekshiring.
Devorning bir qismidagi yangi boʻyoq — u yerda nima boʻlganini soʻrash uchun sabab.
Bular keyinchalik har kuni asabingizga tegadigan mayda narsalar.
- Turli xonalarda mobil aloqani tekshiring: devori qalin uylarda u yomon boʻlishi mumkin.
- Uyga qaysi provayder kiritilganini va ulanish mumkinmi, soʻrang.
- Barcha xonalarda chiroqni yoqib koʻring, rozetkalarni telefon zaryadlagichi bilan tekshiring.
- Elektr simlari konditsioner, boyler va kir yuvish mashinasini bir vaqtda koʻtara oladimi, bilib oling.
Bularning barchasini tuzatib berishni uy egasidan koʻchib kirishdan oldin soʻrash keyin soʻrashdan osonroq.