Birinchi toʻlovdan oldin quruvchining hujjatlarini tekshiring

QISQACHA

Chiroyli shourum va reklama bukleti hech narsani kafolatlamaydi. Toʻlovdan oldin quyidagilarni koʻrsatishlarini soʻrang:

• aynan shu uyni qurishga ruxsatnoma;
• uy ostidagi yerdan foydalanish huquqini tasdiqlovchi hujjat;
• siz bilan shartnoma imzolaydigan kompaniyaning ta’sis hujjatlari.

Barcha hujjatlardagi firma nomini solishtirib chiqing. Agar bir kompaniya sotsa-yu, boshqasi qursa, xaridor oldida kim javobgar ekanini aniqlang. Hujjatlar koʻrsatilmasa, bu ehtiyot boʻlish uchun asos.

Yangi uydan kvartira sotib olish koʻpincha savdo ofisidan boshlanadi: uy maketi, rejalar, xushmuomala menejer va bugunoq bron qilish taklifi. Lekin bularning barchasi marketing haqida gapiradi, uy qanchalik qonuniy va ishonchli qurilayotgani haqida emas. Pul toʻlamaguningizcha hujjatlarni xotirjam tekshirishga vaqtingiz bor va bu zarar koʻrmasdan voz kechish uchun eng qulay payt.

Qanday hujjatlarni soʻrash kerak

Ishonchli quruvchi obyekt boʻyicha asosiy hujjatlarni koʻrsatishga tayyor boʻladi. Quyidagilarni soʻrang:

• aynan shu uy uchun qurilish ruxsatnomasi, butun turar joy majmuasi yoki qoʻshni navbat uchun emas;
• shu uy ostidagi yer uchastkasidan foydalanish huquqini tasdiqlovchi hujjat;
• siz bilan shartnoma imzolaydigan kompaniyaning taʼsis hujjatlari va roʻyxatdan oʻtganlik guvohnomasi;
• shartnoma loyihasi — uni imzolash kuni emas, oldindan oʻqib chiqish uchun.

Hujjatlar nusxasini soʻrash yoki suratga olish mumkin. Agar menejer «hammasi yuristlarda» yoki «brondan keyin koʻrsatamiz» desa, bu oʻylab koʻrish uchun sabab.

Hujjatlarni qanday solishtirish kerak

Asosiysi — moslik. Kompaniya nomi, rekvizitlari va uchastka manzili barcha hujjatlarda va shartnomada bir xil ekanini tekshiring. Ruxsatnomadagi uy manzili va tavsifini sizga sotilayotgan obyekt bilan solishtiring: blok raqami, qavatlar soni, joylashuvi.

Ruxsatnomalarning amal qilish muddatiga va ular tugamaganiga eʼtibor bering. Biror narsa tushunarsiz boʻlsa, hujjatlarni mustaqil yurist yoki notariusga koʻrsating — savdo boʻlimi tavsiya qilgan odamga emas. Maslahat katta summa bilan xato qilishdan ancha arzonga tushadi.

Kompaniya haqida sharhlarni qidirish ham foydali: oldingi obyektlari xaridorlari nima yozadi, uylar topshirilganmi, kvartiralarni mulk sifatida rasmiylashtirishda muammolar boʻlganmi.

Bir kompaniya sotsa, boshqasi qursa

Bu tez-tez uchraydi: shartnomani bir firma imzolaydi, ruxsatnoma va yer esa boshqasiga rasmiylashtirilgan. Bu har doim ham yomon emas, lekin ular oʻrtasidagi bogʻliqlikni tushunish kerak. Sotuvchi qanday asosda shartnoma tuzayotganini soʻrang — u bilan quruvchi oʻrtasida hujjat boʻlishi kerak. Uy qurib bitkazilmasa yoki kechikib topshirilsa, sizning oldingizda aynan kim javob berishini va bu shartnomada qanday aks etganini aniqlang. Aniq javob boʻlmasa, shoshilmagan maʼqul.

Hujjatlar koʻrsatilmasa yoki allaqachon toʻlagan boʻlsangiz

Hujjatlarni koʻrsatishdan bosh tortish albatta firibgarlik degani emas, lekin jiddiy belgi. Vaziyat oydinlashmaguncha pul kiritmang va «ertaga narx oshadi» kabi bosimga berilmang.

Agar toʻlov qilingan boʻlsa-yu, shubhalar keyinroq paydo boʻlsa:

• barcha hujjatlarni yigʻing: shartnoma, kvitansiyalar, yozishmalar, reklama materiallari;
• quruvchidan uy va yer hujjatlarining nusxalarini yozma ravishda soʻrang;
• faqat bank yoki hujjat beriladigan kassa orqali toʻlang, menejerga naqd pul bermang;
• shartnomani baholash va qanday imkoniyatlaringiz borligini bilish uchun yuristga murojaat qiling.

Toʻlovdan oldingi xotirjam tekshiruv bir-ikki kun oladi, lekin koʻp oylik xavotirdan saqlaydi.

Koʻp beriladigan savollar

Kvartira sotib olishdan oldin quruvchining qaysi hujjatlarini tekshirish kerak?

Aynan shu uy uchun qurilish ruxsatnomasi, uy ostidagi yerdan foydalanish huquqi hujjati va shartnoma imzolaydigan kompaniyaning taʼsis hujjatlari. Firma nomi va rekvizitlari barcha hujjatlarda bir xil boʻlishi kerak.

Quruvchi hujjatlarni koʻrsatmasa nima qilish kerak?

Hujjatlar koʻrsatilmaguncha toʻlov va bron qilmang. Rad etish yoki bahonalar — ehtiyot boʻlish va boshqa variantlarni koʻrib chiqish uchun sabab.

Shartnomani quruvchining oʻzi emas, boshqa firma imzolashi normalmi?

Bunday holat boʻladi, lekin sotuvchi qanday asosda shartnoma tuzayotganini va xaridor oldida kim javob berishini aniqlash kerak. Bu hujjatlarni mustaqil yuristga koʻrsatgan maʼqul.