Kvartira koʻrsatilmasa, «kvartiralar bazasi» uchun pul toʻlamang

QISQACHA

Shunday sxema bor: «agentlik» manzillar va telefon raqamlari roʻyxatiga kirish uchun pul oladi. Keyin ma’lum boʻladiki, kvartiralar allaqachon ijaraga berib boʻlingan, raqamlar javob bermaydi, pul esa qaytarilmaydi.

Nimani tekshirish kerak:

• aynan nima uchun pul toʻlayapsiz — roʻyxat uchunmi yoki topilgan va koʻrsatilgan kvartira uchunmi;
• agentlik bilan shartnoma tuziladimi va uning haqiqiy manzili bormi;
• u haqida real odamlarning fikrlari.

Rieltorga faqat natija uchun — mos kvartirani topib, shartnoma imzolaganingizdan keyin pul toʻlash ishonchliroq.

Toshkentda kvartirani tez topish kerak boʻlganda, kichik toʻlov evaziga yuzlab variantlarga kirish imkonini vaʼda qiladigan «agentlik» taklifiga rozi boʻlib qoʻyish oson. Ijara bozoridagi maʼlum tuzoq aynan shunday ishlaydi: siz manzil va telefonlar roʻyxati uchun pul toʻlaysiz, lekin oxir-oqibat kvartira topilmaydi. Keling, bunday sxemani qanday aniqlash va pul allaqachon berilgan boʻlsa nima qilish kerakligini koʻrib chiqamiz.

Sxema qanday ishlaydi

Odatda hammasi OLX yoki Uybordagi eʼlondan boshlanadi: yaxshi kvartira, qulay tuman, narx bozordagidan past. Telefonda aynan shu kvartira allaqachon ijaraga berilganini, ammo agentlikda oʻxshash variantlar koʻpligini aytib, ofisga kelishni taklif qilishadi. U yerda bazaga kirish uchun pul soʻrashadi. Siz roʻyxatni olasiz, qoʻngʻiroq qila boshlaysiz va kvartiralar allaqachon band ekani, raqamlar javob bermasligi, baʼzi uy egalari esa bu agentlik haqida umuman eshitmaganini bilib olasiz. Pulni qaytarishni soʻrasangiz, xizmat koʻrsatilgan, sizga maʼlumot berildi, deb javob berishadi.

Sizga boʻsh roʻyxat sotilayotganining belgilari

• hech boʻlmaganda bitta kvartira koʻrsatilmasdan oldin toʻlov soʻrashadi;
• eʼlondagi narx shu tuman uchun shubhali darajada past, qoʻngʻiroq qilganda esa darhol «bazadagi boshqa variantlar»ni taklif qilishadi;
• shartnomada xizmat uy-joy qidirish emas, «axborot» yoki «maslahat xizmati» deb yozilgan;
• agentlikning doimiy ofisi yoʻq, uchrashuvni metro yonida yoki kafeda belgilashadi;
• shoshiltirishadi: «kirish faqat bugun», «chegirma kechgacha».

Toʻlovdan oldin nimalarni tekshirish kerak

• Aynan nima uchun toʻlayapsiz: kontaktlar roʻyxati uchunmi yoki topilgan, koʻrsatilgan kvartira va imzolangan ijara shartnomasi uchunmi.
• Agentlik bilan yozma shartnoma bormi: tashkilot nomi, rekvizitlari, xizmatning aniq tavsifi, pulni qaytarish shartlari.
• Koʻrsatilgan manzilda ofis haqiqatan bormi. Borib, oʻzingiz koʻrganingiz maʼqul.
• Haqiqiy odamlarning fikrlari. Tanishlaringizdan soʻrang, agentlik nomi va telefon raqamini qidiruv tizimida hamda Toshkentdagi ijara boʻyicha Telegram-guruhlarda qidirib koʻring.
• Har qanday toʻlovdan oldin aniq bir kvartirani koʻrsatishga tayyormi.

Eng ishonchli yoʻl — rieltorga faqat natija uchun toʻlash: kvartirani koʻrib, u sizga ma’qul kelgani va uy egasi bilan shartnoma imzolaganingizdan keyin. Komissiya miqdorini oldindan kelishib oling va keyin tortishuv boʻlmasligi uchun yozma ravishda qayd eting.

Agar allaqachon toʻlagan boʻlsangiz

• Chek, shartnoma, yozishmalar, telefon raqamlari va eʼlonlarning skrinshotlarini saqlab qoʻying.
• Roʻyxatdagi barcha raqamlarga qoʻngʻiroq qilib, nima javob berishganini yozib boring. Bu xizmat amalda foydasiz ekanini koʻrsatadi.
• Pulni qaytarishni yozma ravishda talab qiling va talabnoma nusxasini oʻzingizda qoldiring.
• Agentlik rad etsa, toʻplangan dalillarni ilova qilib, ichki ishlar organlariga ariza bilan murojaat qiling. Sudga borish maʼnosi bor-yoʻqligini yurist baholab beradi.
• Eʼlon ustidan saytga shikoyat qiling va boshqalarni ogohlantirish uchun fikr qoldiring.

Halol vositachi siz telefonlar yozilgan qogʻozni olganingizda emas, uyga koʻchib kirganingizda pul ishlaydi. Agar sizga buning aksini taklif qilishsa, qidiruvni mustaqil ravishda yoki ishonchli rieltor orqali davom ettirgan maʼqul.

Koʻp beriladigan savollar

Agentlikning kvartiralar bazasi uchun pul olishi qonuniymi?

Axborot xizmatlarini sotishning oʻzi har doim ham taqiqlanmagan, shuning uchun bunday agentliklar shartnomaga «maʼlumot» deb yozadi. Agar vaʼda qilingan narsa ataylab haqiqatga toʻgʻri kelmasa, bu firibgarlik boʻlishi mumkin — baho berishni yurist yoki politsiyaga qoldiring.

Kvartira ijarasi uchun rieltorga qachon pul toʻlash kerak?

Kvartirani koʻrib, uy egasi bilan ijara shartnomasini imzolaganingizdan keyin toʻlash oqilona. Variantlar roʻyxatiga kirish uchun oldindan toʻlov soʻralsa, ehtiyot boʻling.

Kvartiralar bazasi uchun toʻlangan pulni qanday qaytarish mumkin?

Chek, shartnoma va yozishmalarni toʻplang, roʻyxatdagi raqamlarga qoʻngʻiroq qilib chiqing va pulni qaytarishni yozma talab qiling. Agentlik rad etsa, ichki ishlar organlariga ariza bering va kerak boʻlsa yurist bilan maslahatlashing.