Ijaraga berish va soliqni qanday qonuniy rasmiylashtirishni bilib oling

QISQACHA

Ijaradan olinadigan daromad soliqqa tortiladi, ijarachilarni esa vaqtincha yashash joyi boʻyicha roʻyxatga qoʻyish talab qilinishi mumkin.

Chatlardagi maslahatlarga tayanmang. Tartibni soliq inspeksiyasi yoki notariusdan aniqlang: ijaraga berish haqida qanday xabar qilinadi, soliq qanday toʻlanadi, ijarachilarni roʻyxatga qoʻyish uchun nimalar kerak.

Rasmiylashtirilgan ijara — bu tekshiruvlarda kamroq xavf va ijarachi bilan nizo chiqsa, koʻproq dalil degani.

Toshkentda kvartirani ijaraga berish qiyin emas: OLX yoki Uybor’ga rasm joylaysiz, bir-ikki marta koʻrsatasiz, va ijarachilar koʻchib keladi. Koʻp mulkdorlar shu bilan cheklanadi. Soliq va ijarachilarni roʻyxatdan oʻtkazish haqida esa tekshiruv yoki nizo chiqmaguncha oʻylamaydi. Bu rasmiyatchiliklarni oldindan hal qilgan maʼqul. Ular koʻp vaqt olmaydi, lekin keyingi koʻp muammolarning oldini oladi.

Ijarani nega rasmiylashtirish kerak

Uy-joyni ijaraga berishdan olingan daromad soliqqa tortiladi. Doimiy yashaydigan ijarachilarni vaqtincha yashash joyi boʻyicha roʻyxatdan oʻtkazish talab qilinishi mumkin. Buni qilmasangiz, tekshiruv paytida, masalan, mahalladan yoki uchastka inspektori kelganda savollar paydo boʻlishi mumkin.

Amaliy tomoni ham bor. Rasmiylashtirilgan ijara nizoda sizga dalil boʻladi. Ijarachi toʻlovni toʻxtatishi, mebelni buzishi yoki koʻchib ketishdan bosh tortishi mumkin. Bunday vaziyatda yozma shartnoma va tasdiqlangan toʻlovlar messenjerdagi yozishmalardan ancha koʻproq yordam beradi.

Soliq inspeksiyasida nimalarni aniqlash kerak

Qoidalar va toʻlov usullari vaqti-vaqti bilan oʻzgaradi, shuning uchun chatlar va mulkdorlar guruhlaridagi gaplar ishonchli manba emas. Tumaningizdagi soliq inspeksiyasiga yoki notariusga murojaat qiling va quyidagilarni soʻrang:

• kvartirani ijaraga berayotganingiz haqida qanday xabar qilish kerak;
• soliq qanday hisoblanadi va qachon toʻlanadi;
• maʼlumotlarni topshirish va toʻlovni onlayn qilish mumkinmi;
• ijarachi chet ellik yoki tashkilot boʻlsa, nima oʻzgaradi;
• tekshiruv uchun qaysi hujjatlarni saqlab qoʻyish kerak.

Javoblarni yozib oling va imkon boʻlsa, rasmiy hujjat yoki sahifaga havola soʻrang.

Ijarachilarni roʻyxatdan oʻtkazish va shartnoma

Vaqtincha roʻyxatdan oʻtkazish tartibi kim koʻchib kelayotganiga bogʻliq: Oʻzbekiston fuqarosimi yoki chet ellikmi, qancha muddatga. Hujjatlarni kim topshirishini, siz yoki ijarachi, va mulkdor sifatida sizning roziligingiz kerakmi, oldindan aniqlang. Agar kvartira umumiy mulk boʻlsa, boshqa egalarning roziligi ham kerak boʻlishi mumkin.

Ijara shartnomasida quyidagilarni yozing:

• tomonlar va ularning pasport maʼlumotlari, kvartira manzili;
• toʻlov miqdori, sanasi va usuli;
• garov puli va uni qaytarish shartlari;
• kommunal toʻlovlar va internet uchun kim toʻlaydi;
• ijara muddati va muddatidan oldin chiqib ketish tartibi;
• koʻchib kelgan kundagi mebel va texnika roʻyxati, hisoblagich koʻrsatkichlari.

Shartnomani notarial tasdiqlash baʼzi hollarda majburiy, boshqa hollarda qoʻshimcha afzallik beradi. Bu haqda notariusdan soʻrang. Pulni iz qoladigan tarzda qabul qiling: kartaga oʻtkazma yoki tilxat orqali.

Agar allaqachon rasmiylashtirmasdan ijaraga berayotgan boʻlsangiz

Masalani boshqalar koʻtarishini kutmang. Hammasini qanchalik erta tartibga keltirsangiz, shunchalik oson boʻladi. Soliq inspeksiyasiga boring, vaziyatni tushuntiring va hozir qanday rasmiylashtirish, oʻtgan davrlar bilan nima qilish kerakligini soʻrang. Shu bilan birga, hozirgi ijarachilar bilan yozma shartnoma boʻlmasa, uni tuzing va ular roʻyxatdan oʻtganmi, tekshiring.

Koʻp beriladigan savollar

Toshkentda kvartirani ijaraga bersam, soliq toʻlashim kerakmi?

Ha, uy-joyni ijaraga berishdan olingan daromad soliqqa tortiladi. Stavka, toʻlov usuli va muddatlarni tumaningizdagi soliq inspeksiyasida aniqlang: qoidalar oʻzgarishi mumkin.

Ijarachilarni roʻyxatdan oʻtkazish shartmi?

Ijarachilarni vaqtincha yashash joyi boʻyicha roʻyxatdan oʻtkazish talab qilinishi mumkin. Tartib fuqarolik va yashash muddatiga bogʻliq, shuning uchun uni koʻchib kelishdan oldin aniqlang.

Ijara shartnomasini notariusda tasdiqlatish majburiymi?

Bu bitim shartlariga bogʻliq, shuning uchun sizning holatingizda kerakmi, notariusdan soʻrang. Har holda yozma shartnoma ogʻzaki kelishuvdan ishonchliroq.