Kvartiraga qachon kelishingiz mumkinligini kelishib oling

QISQACHA

Kvartira sizniki, lekin unda ijarachi yashaydi. Ogohlantirmasdan kelish munosabatlarni buzadi va janjalga olib kelishi mumkin.

Shartnomaga yozib qoʻying:

• tashrif haqida qancha vaqt oldin ogohlantirasiz
• kvartirani qanchalik tez-tez tekshirish mumkin
• ijarachi bilan bogʻlanib boʻlmasa, avariya holatida nima qilinadi

Oʻzingizda bir dasta kalit qoldiring, lekin undan faqat kelishilgan hollardagina foydalaning.

Kvartirani ijaraga bergan koʻplab uy egalari uni hamon oʻz hududi deb hisoblashadi: hisoblagichlarni tekshirish, balkondagi narsalarni olib ketish yoki shunchaki hammasi joyidami, koʻrib chiqish uchun kirib turishadi. Ijarachi uchun esa bu boshqacha koʻrinadi. U xotirjam yashash uchun pul toʻlaydi, kutilmagan qoʻngʻiroq, ayniqsa qulfning ochilish ovozini esa shaxsiy hayotiga aralashuv deb qabul qiladi. Yaxshi ijarachi bilan munosabatni buzmaslik uchun tashrif qoidalarini oldindan kelishib, yozma ravishda mustahkamlab qoʻygan maʼqul.

Ogohlantirmasdan kelish nega sizning oʻzingizga zarar

Vaqtida toʻlaydigan va kvartirani ehtiyot qiladigan ijarachi — bu katta qadriyat. Kelishuvsiz tez-tez tekshirishlar uni koʻchib ketishga undaydi. Shunda yana OLX yoki Uybor orqali ijarachi qidirishingiz, kvartira boʻsh turgan vaqtda pul yoʻqotishingiz va rieltorga toʻlashingizga toʻgʻri keladi. Bundan tashqari, kutilmagan tashrif osongina janjalga aylanadi: ijarachi narsalari yoʻqolganini aytishi, siz esa taʼmir buzilganini daʼvo qilishingiz mumkin. Qoidalar boʻlmasa, kim haqligini aniqlash qiyin.

Ijara shartnomasiga nimalarni yozish kerak

Kvartiraga kirish haqidagi band bir necha qatordan iborat, ammo kelajakdagi tortishuvlarning koʻpini oldini oladi. Quyidagilarni koʻrsating:

• tashrif haqida qancha vaqt oldin ogohlantirasiz, masalan bir kun oldin, va qanday usulda: qoʻngʻiroq yoki Telegram’dagi xabar orqali;
• rejali tekshiruvlar qanchalik tez-tez boʻlishi mumkin, masalan oyda bir marta yoki chorakda bir marta;
• qaysi vaqtda kelish mumkin: ish kunlari kunduzi yoki faqat kelishuv boʻyicha;
• koʻrik paytida ijarachi qatnashadimi va tashrifni boshqa kunga koʻchira oladimi;
• sizning oʻrningizga kim kelishi mumkin: qarindosh, rieltor, usta;
• ijarachi javob bermasa, avariya holatida qanday harakat qilasiz.

Aniq raqamlarni oʻzingizga moslab tanlang. Asosiysi, ikki tomon ularni bir xil tushunsin va imzo qoʻysin.

Kalitlar va avariya holatlari

Uy egasida zaxira kalit boʻlishi — odatiy amaliyot. Quvur yorilishi, gaz hidi yoki pastki qavatdagi qoʻshnilarni suv bosishi ijarachi safardan qaytishini kutib turmaydi. Ammo kalitlardan faqat shartnomada aniq koʻrsatilgan hollarda foydalanish kerak.

Tartibni oldindan yozib qoʻying: avval ijarachiga qoʻngʻiroq qilasiz va yozasiz, agar u javob bermasa — kirasiz, iloji boʻlsa qoʻshni, mahalla vakili yoki boshqaruv kompaniyasi xodimi bilan birga. Vaziyatni videoga oling va darhol ijarachiga nima boʻlgani hamda nima qilinganini xabar qiling.

Agar shartnoma tugashidan oldin kvartirani yangi ijarachilarga koʻrsatmoqchi boʻlsangiz, buni alohida kelishing: qulay vaqt, koʻrsatishlar soni, hozirgi ijarachining ishtiroki.

Agar munosabatlar allaqachon buzilgan boʻlsa

Agar ijarachi tashriflaringizdan norozi boʻlsa yoki aksincha, sizni kvartiraga kiritmasa, masalani hissiyotga berilib hal qilmang.

• Shartnomani qayta oʻqing: ehtimol, kirish qoidalari unda umuman yozilmagan.
• Tashriflar tartibi aniq yozilgan qoʻshimcha kelishuv taklif qiling.
• Faqat telefonda emas, messenjerda yozma kelishing, shunda ikkalangizda ham tasdiq qoladi.
• Agar ijarachi kelishuv boʻyicha ham kiritmasa va kvartiraga xavf boʻlsa, biror chora koʻrishdan oldin yuristdan maslahat oling.

Ijarachining shaxsiy hayotini hurmat qilish — yon berish emas, balki kvartirani tartibda saqlash va yaxshi ijarachini uzoq muddatga ushlab qolish usulidir.

Koʻp beriladigan savollar

Uy egasi ijaraga berilgan kvartiraga ijarachining ruxsatisiz kira oladimi?

Kvartira ijarada ekan, unda amalda ijarachi yashaydi va ogohlantirmasdan kelish deyarli har doim janjalga olib keladi. Kirish tartibini shartnomada oldindan yozib qoʻyish, avariya holatida esa unda kelishilgan tartib boʻyicha harakat qilish maʼqul.

Uy egasi ijaradagi kvartirani qanchalik tez-tez tekshira oladi?

Yagona qoida yoʻq, buni tomonlarning oʻzi belgilaydi. Odatda oldindan ogohlantirgan holda oyda bir marta yoki bir necha oyda bir marta tekshirishga kelishiladi.

Uy egasi ijaraga berilgan kvartiraning kalitini oʻzida qoldirishi kerakmi?

Ha, zaxira kalit avariya holatida kerak boʻladi. Ammo undan faqat shartnomada koʻrsatilgan hollarda foydalanish va har bir tashrif haqida ijarachiga xabar berish kerak.