Har bir toʻlovni tilxat bilan tasdiqlang

QISQACHA

Naqd pul bilan toʻlasangiz, har bir toʻlov uchun tilxat oling. Unda sana, summa, qaysi davr uchun toʻlangani va uy egasining imzosi boʻlishi kerak. Shartnoma ilovasida alohida toʻlovlar varaqasini ochib, har oy unga imzo qoʻyib borish ham mumkin.

Kartaga oʻtkazmaning oʻzi iz qoldiradi. Karta shartnomada koʻrsatilgan shaxsning oʻziga tegishli ekanini tekshiring, toʻlov maqsadida esa davrni yozing.

Toshkentda ijara haqi hali ham koʻpincha naqd pulda toʻlanadi: uy egasi yoki rieltor bilan uchrashasiz, pulni berasiz va xayrlashasiz. Munosabatlar yaxshi boʻlsa, bu qulay. Muammo uy egasi almashganda, toʻlovni unutganda yoki koʻchib ketayotganingizda soʻnggi oylar uchun pul olmaganini aytib, garov pulini ushlab qolganda boshlanadi. Qogʻozsiz buning aksini isbotlash qiyin.

Nega har bir toʻlovga tilxat kerak

Ogʻzaki kelishuv va guvohlar zaif himoya. Tilxat aniq summa aniq shaxsga aniq davr uchun berilganini koʻrsatadi. U quyidagi hollarda asqotadi:

• ijara yoki kommunal toʻlovlar boʻyicha qarz haqida nizo chiqqanda;
• garov pulini qaytarishda, agar uy egasi kam toʻlagansiz deb hisoblasa;
• kvartira sotilsa yoki uy egasi uni hisob-kitoblaringizdan bexabar qarindoshiga topshirsa.

Har oy uchun alohida tilxat ijara oxiridagi «hammasi toʻlangan» degan umumiy gapdan ishonchliroq.

Tilxatda nimalar boʻlishi kerak

Qoʻlda yozish mumkin, notarius shart emas. Muhimi — mazmuni:

• pulni oluvchining F.I.Sh. va pasport ma’lumotlari (yoki hech boʻlmasa shartnomadagidek);
• pul berilgan sana;
• summa raqam va soʻz bilan, valyutasi;
• toʻlov nima uchun: qaysi oy yoki davr uchun ijara, garov puli, kommunal toʻlovlar;
• ijara shartnomasiga havola (shartnoma sanasi, kvartira manzili);
• oluvchining imzosi.

Qulay variant — shartnomaga ilova qilingan toʻlovlar varagʻi: «sana», «summa», «davr», «imzo» ustunlari boʻlgan jadval. Uy egasi har oy yangi qatorga imzo qoʻyadi. Har bir toʻlovdan keyin varaqni suratga oling, aslini oʻzingizda saqlang. Agar pulni rieltor yoki uy egasining qarindoshi olsa, shartnoma yoki ishonchnomada bu shaxs pul olishga haqli ekani koʻrinib tursin. Bunday hujjat boʻlmasa, uy egasidan buni yozma ravishda, hech boʻlmasa messenjerda tasdiqlashni soʻrang.

Kartaga toʻlasangiz

Oʻtkazma bank tarixida oʻz-oʻzidan iz qoldiradi, lekin ikki narsani tekshiring:

• karta shartnomada ijaraga beruvchi sifatida koʻrsatilgan shaxsga tegishli boʻlsin. Uy egasi xotini, oʻgʻli yoki tanishining kartasiga oʻtkazishni soʻrasa, buni shartnomada yoki xabar orqali yozma tasdiqlashini soʻrang;
• toʻlov izohida davr yozilgan boʻlsin, masalan «mart oyi uchun ijara, ...-xonadon». Shunda oʻtkazma qarz yoki boshqa toʻlov bilan adashtirilmaydi.

Cheklar yoki skrinshotlarni saqlang va vaqti-vaqti bilan koʻchirmani yuklab oling: ilovalar ba’zan tarixni faqat cheklangan muddat uchun koʻrsatadi.

Tilxat yoʻq, nizo esa boshlangan boʻlsa

Vahimaga tushmang va toʻlovni tasdiqlaydigan hamma narsani yigʻing:

• uy egasi pul olganini tasdiqlagan yoki qarz haqida gapirmagan yozishmalar;
• toʻlov kunlari naqd pul yechilganini koʻrsatuvchi bank koʻchirmasi;
• pul berilganda hozir boʻlgan qoʻshnilar yoki rieltorning guvohligi.

Uy egasiga solishtirma dalolatnoma imzolashni taklif qiling: qancha va qaysi oylar uchun toʻlangan. Kelisha olmasangiz, yuristga murojaat qiling — u sizning holatingizda qaysi dalillar yetarli ekanini baholaydi. Joriy oydan boshlab esa tilxat oling: hozirgi biroz noqulay suhbat keyinchalik garov puli boʻyicha nizodan yaxshiroq.

Koʻp beriladigan savollar

Ijara toʻlovi uchun tilxatni notariusda tasdiqlatish kerakmi?

Odatda yoʻq: sana, summa, davr va oluvchining imzosi boʻlgan qoʻlda yozilgan tilxat yetarli. Asosiysi, uni shartnomada koʻrsatilgan shaxs yoki u ishonch bildirgan odam imzolasin.

Kvartira ijarasi uchun tilxatga nima yoziladi?

Oluvchining F.I.Sh. va pasport ma’lumotlari, sana, summa raqam va soʻz bilan, toʻlov qaysi davr va nima uchun ekani, shartnomaga havola va imzo. Shartnomaga ilova qilingan toʻlovlar varagʻini yuritish qulayroq.

Tilxatsiz naqd toʻlagan boʻlsam, ijara toʻlaganimni qanday isbotlayman?

Uy egasi bilan yozishmalar, naqd pul yechilgani haqidagi koʻchirmalar va guvohlar koʻrsatmalarini yigʻing, solishtirma dalolatnoma imzolashni taklif qiling. Nizo jiddiy boʻlsa, yurist bilan maslahatlashing.