Kvartirani ijaraga beryapsizmi? Barcha yashovchilarni shartnomaga kiriting

QISQACHA

Mulkdor kvartirada aynan kim yashashini bilishi kerak. Ijarachining pasportini shartnomadagi ma’lumotlar bilan solishtiring va u bilan birga yashaydigan barcha kishilarni sanab oʻting.

Darhol kelishib oling:

• boshqa odamlarni joylashtirish mumkinmi;
• uy hayvonlariga ruxsat bormi;
• kvartirani sutkalik ijaraga qayta berish mumkinmi.

Yashovchilarni roʻyxatdan oʻtkazish tartibini mahallada yoki yuristdan aniqlang. Talablar vaziyatga qarab farq qilishi mumkin.

Kvartirani ijaraga berayotganda bitta odam bilan tanishib qoʻya qolish oson: u pasportini koʻrsatdi, birinchi oy uchun pul va zalogni toʻladi, kalitlarni oldi. Bir-ikki oydan keyin kvartirada besh kishi yashayotgani, ijarachining oʻzi esa allaqachon koʻchib ketgani maʼlum boʻlishi mumkin. Bunday holat yuz bermasligi uchun yashovchilar tarkibini boshidanoq shartnomada qayd etib qoʻygan maʼqul.

Kvartirada kim yashashini nega bilish kerak

Uyingiz uchun qoʻshnilar, boshqaruv kompaniyasi va mahalla oldida siz javob berasiz. Kimdir pastdagi qoʻshnilarni suv bostirsa, kechasi shovqin qilsa yoki kommunal toʻlovlarni toʻlamay qoʻysa, savollar sizga beriladi. Shartnomada aniq ijarachi va u bilan birga yashaydiganlarning hammasi koʻrsatilgan boʻlsa, kimdan soʻrash kerakligini tushunish ham, qoidabuzarlikda shartnomani bekor qilish ham osonroq.

Yashovchilar soni kvartiraning eskirishiga, suv, gaz va elektr sarfiga ham taʼsir qiladi. Uch kishilik oila va olti nafar talaba — har xil vaziyat, narx va zalogni ham turlicha kelishgan boʻlardingiz.

Yashovchilar tarkibini qanday rasmiylashtirish kerak

• Ijarachining pasportini shartnomadagi maʼlumotlar bilan solishtiring: F.I.Sh., seriya va raqam, propiska manzili. Bitta harfdagi xato keyinchalik muammo tugʻdirishi mumkin.
• Kvartirada yashaydiganlarning hammasini, jumladan bolalarni ham shartnomaga yozing. Kattalar uchun F.I.Sh. va pasport maʼlumotlarini, bolalar uchun ismi va yoshini koʻrsating.
• Yashovchilar tarkibidagi har qanday oʻzgarish siz bilan oldindan, yaxshisi yozma ravishda kelishilishini belgilab qoʻying.
• Odamlarning roziligi bilan hujjatlar nusxasini yoki suratini oling va shartnoma bilan birga saqlang.

Vaqtincha yashovchilarni roʻyxatdan oʻtkazish tartibini mahallangizda yoki yuristdan aniqlang: talablar ijarachi kimligiga, Oʻzbekiston fuqarosi yoki yoʻqligiga va qancha muddatga joylashishiga qarab farq qilishi mumkin. Rieltorning «hammasi joyida» degan gapiga ishonib qolmang.

Oldindan nimalarni kelishib olish kerak

• Boshqa odamlarni — qarindoshlar, doʻstlar, xonadoshlarni joylashtirish mumkinmi. Agar mumkin boʻlsa, qanday shartlarda: faqat sizning roziligingiz bilan, toʻlov oʻzgaradimi yoki yoʻqmi.
• Uy hayvonlari boqishga ruxsat bormi. Agar bor boʻlsa, zalogni oshirish va mebel hamda taʼmirga yetgan zararni qoplash majburiyatini nazarda tutish mumkin.
• Kvartirani kunbay ijaraga berib yuborish mumkinmi. OLX yoki Uybor orqali «uzoq muddatga» olingan uyni baʼzan kunbay ijaraga qoʻyishadi — bu notanish odamlarning toʻxtovsiz oqimi va qoʻshnilarning shikoyatlari degani.

Shartnomaga yozilmagan narsani keyin isbotlash qiyin. «Hayvonsiz» degan ogʻzaki kelishuv, agar mushuk allaqachon kvartirada yashayotgan boʻlsa, deyarli hech narsani anglatmaydi.

Agar kvartirada shartnomada koʻrsatilmagan odamlar yashayotgan boʻlsa

Janjal koʻtarmang va qulflarni oʻzboshimchalik bilan almashtirmang. Ijarachi bilan xotirjam gaplashing, shartnoma shartlarini eslating va variantlar taklif qiling: yangi yashovchilarni toʻlovni qayta koʻrib chiqqan holda shartnomaga kiritish yoki maʼqul muddatda kvartirani ortiqcha odamlardan boʻshatish. Natijani yozma ravishda qayd eting — qoʻshimcha kelishuv yoki hech boʻlmaganda messenjerdagi yozishma orqali. Ijarachi rad etsa va qoidabuzarlik davom etsa, yuristga murojaat qiling: u shartnomani qanday toʻgʻri bekor qilish va zalog bilan nima qilishni maslahat beradi.

Koʻp beriladigan savollar

Ijara shartnomasiga faqat ijarachini emas, barcha yashovchilarni yozish kerakmi?

Ha, bu oqilona. Shunda kvartirada kim yashashini bilasiz, qoidabuzarlik boʻlsa, kimdan soʻrash va shartnomani qanday bekor qilishni tushunish osonroq boʻladi.

Ijarachiga kvartirani kunbay ijaraga berishni taqiqlash mumkinmi?

Ha, bunday shartni shartnomaga yozish mumkin. Buzilganda nima boʻlishini ham koʻrsating, masalan, shartnomani muddatidan oldin bekor qilish huquqini.

Ijaraga berilgan kvartirada vaqtincha yashovchilarni qanday roʻyxatdan oʻtkazish kerak?

Tartib vaziyatga, masalan, yashovchilarning fuqaroligi va yashash muddatiga bogʻliq. Talablarni mahallangizda yoki yuristdan aniqlang.