Ijara shartnomasi qanday tuziladi: garov puli, toʻlov, nimalarni yozish kerak

Mundarija

1. Yozma shartnomasiz koʻchib kirmang
2. Garov qachon va qanday qaytarilishini yozib qoʻying
3. Mebel va texnika roʻyxati bilan dalolatnoma tuzing
4. Har bir toʻlovni tilxat bilan tasdiqlang
5. Shartnomada valyuta va toʻlov tartibini koʻrsating
6. Kommunal toʻlovlarni kim toʻlashini oldindan hal qiling
7. Narxni shartnomaning butun muddatiga belgilab qoʻying
8. Buzilgan narsalarni kim tuzatishini kelishib oling
9. Kvartirani ijaraga beryapsizmi? Barcha yashovchilarni shartnomaga kiriting

Yozma shartnomasiz koʻchib kirmang

Ogʻzaki kelishuv hammasi joyida boʻlguncha qulay. Garov, muddat yoki narx boʻyicha nizo chiqsa, qogʻozsiz biror narsani isbotlash deyarli imkonsiz.

Shartnomada quyidagilar boʻlishi kerak:

• ikkala tomonning pasport ma’lumotlari;
• kvartira manzili;
• ijara muddati va toʻlov summasi;
• garov miqdori va uni qaytarish shartlari.

Agar uy egasi biror narsaga imzo qoʻyishdan bosh tortsa, buni ogohlantiruvchi belgi deb biling va u yerda yashashga arziydimi-yoʻqmi, oʻylab koʻring.

Garov qachon va qanday qaytarilishini yozib qoʻying

«Garov chiqib ketayotganingizda qaytariladi» degan gap hech narsani kafolatlamaydi. Shartnomaga quyidagilarni kiriting:

• garov summasi va u qanday topshirilgani;
• chiqib ketgandan keyin qancha muddatda qaytarilishi;
• aynan nima uchun summaning bir qismi ushlab qolinishi mumkinligi.

Oddiy eskirish, masalan, ishqalangan linoleum yoki rangi oʻchgan pardalar ushlab qolishga sabab boʻlmasligi kerak. Buni chiqib ketish kuni emas, oldindan muhokama qiling.

Mebel va texnika roʻyxati bilan dalolatnoma tuzing

Shartnomaga qabul qilish-topshirish dalolatnomasini ilova qiling. Unda barcha mebel va texnikani sanab, holatini belgilang: «stol ustida uchgan joylar bor», «kir yuvish mashinasi ishlaydi».

Har bir xonani va nuqsonlarni yaqindan suratga oling. Sanasi saqlanib qolishi uchun suratlarni uy egasiga messenjer orqali yuboring.

Chiqib ketayotganda shu dalolatnoma bilan solishtiring. Shunda eski tirnalishlarni sizga toʻnkashsa, garovni himoya qilish osonroq boʻladi.

Har bir toʻlovni tilxat bilan tasdiqlang

Naqd pul bilan toʻlasangiz, har bir toʻlov uchun tilxat oling. Unda sana, summa, qaysi davr uchun toʻlangani va uy egasining imzosi boʻlishi kerak. Shartnoma ilovasida alohida toʻlovlar varaqasini ochib, har oy unga imzo qoʻyib borish ham mumkin.

Kartaga oʻtkazmaning oʻzi iz qoldiradi. Karta shartnomada koʻrsatilgan shaxsning oʻziga tegishli ekanini tekshiring, toʻlov maqsadida esa davrni yozing.

Shartnomada valyuta va toʻlov tartibini koʻrsating

Toshkentda ijara narxi koʻpincha dollarda aytiladi, toʻlov esa soʻmda qilinadi. Shu sababli kurs boʻyicha nizolar kelib chiqadi.

Shartnomaga yozib qoʻying:

• qaysi valyutada toʻlaysiz;
• agar soʻmda boʻlsa, qaysi kurs boʻyicha va qaysi sanadagi kursda;
• toʻlov oyning nechanchi sanasigacha amalga oshiriladi;
• oʻtkazma orqali toʻlash mumkinmi.

Shunda uy egasi shartlarni oydan-oyga oʻzgartira olmaydi.

Kommunal toʻlovlarni kim toʻlashini oldindan hal qiling

Elektr, gaz, suv, chiqindi olib ketish va internet: har bir band boʻyicha alohida kelishib oling va kim toʻlashini shartnomaga yozing.

Agar kommunal toʻlovlarni siz toʻlasangiz, koʻchib kirayotganda hisoblagich koʻrsatkichlarini olib, dalolatnomada qayd eting. Kvitansiyalar boʻyicha toʻlov hujjatlarini ijara tugaguncha saqlang.

Sizdan oldin yigʻilib qolgan qarzlar keyinroq aniqlansa, ularni kim toʻlashini ham aniqlab oling.

Narxni shartnomaning butun muddatiga belgilab qoʻying

Shartnomaga ijara haqi muddat oxirigacha oʻzgarmasligini yozing. Agar uy egasi narxni oshirish huquqini oʻzida qoldirmoqchi boʻlsa, shartlar aniq boʻlsin: qancha muddatda bir martadan koʻp emas, koʻpi bilan qanchaga va qancha vaqt oldin ogohlantiradi.

Bunday bandsiz bir-ikki oydan keyin «narxlar oshdi, ustiga qoʻshib toʻlang yoki koʻchib keting» degan gapni eshitishingiz mumkin.

Buzilgan narsalarni kim tuzatishini kelishib oling

Boyler buzildi yoki jumrak oqyapti — kim toʻlaydi? Javob shartnomada oldindan boʻlishi kerak.

Odatda quyidagicha boʻlinadi:

• lampochka va prokladka kabi mayda narsalarni ijarachi toʻlaydi;
• ijarachining aybisiz ishdan chiqqan texnika va kommunikatsiyalarni uy egasi tuzattiradi;
• ijarachining aybi bilan yuz bergan buzilishlarni ijarachi toʻlaydi.

Tartibni ham yozib qoʻying: avval uy egasiga xabar berish kerak, uning roziligisiz ta’mirlash xarajatini ijara haqidan ayirib qolmaslik kerak.

Kvartirani ijaraga beryapsizmi? Barcha yashovchilarni shartnomaga kiriting

Mulkdor kvartirada aynan kim yashashini bilishi kerak. Ijarachining pasportini shartnomadagi ma’lumotlar bilan solishtiring va u bilan birga yashaydigan barcha kishilarni sanab oʻting.

Darhol kelishib oling:

• boshqa odamlarni joylashtirish mumkinmi;
• uy hayvonlariga ruxsat bormi;
• kvartirani sutkalik ijaraga qayta berish mumkinmi.

Yashovchilarni roʻyxatdan oʻtkazish tartibini mahallada yoki yuristdan aniqlang. Talablar vaziyatga qarab farq qilishi mumkin.