Buzilgan narsalarni kim tuzatishini kelishib oling

QISQACHA

Boyler buzildi yoki jumrak oqyapti — kim toʻlaydi? Javob shartnomada oldindan boʻlishi kerak.

Odatda quyidagicha boʻlinadi:

• lampochka va prokladka kabi mayda narsalarni ijarachi toʻlaydi;
• ijarachining aybisiz ishdan chiqqan texnika va kommunikatsiyalarni uy egasi tuzattiradi;
• ijarachining aybi bilan yuz bergan buzilishlarni ijarachi toʻlaydi.

Tartibni ham yozib qoʻying: avval uy egasiga xabar berish kerak, uning roziligisiz ta’mirlash xarajatini ijara haqidan ayirib qolmaslik kerak.

Ijaradagi kvartirada boyler, kir yuvish mashinasi buzilsa yoki joʻmrak oqa boshlasa, kim toʻlaydi degan bahs deyarli har doim chiqadi, agar bu haqda oldindan kelishilmagan boʻlsa. Ogʻzaki «hal qilamiz» tez unutiladi, uy egasi va ijarachi esa suhbatni odatda turlicha eslaydi. Shuning uchun ta’mir xarajatlarini kim qoplashini koʻchib kirishdan oldin ijara shartnomasiga yozib qoʻygan ma’qul.

Ta’mir xarajatlari odatda qanday taqsimlanadi

Toshkentda ijarada odatiy tartib quyidagicha:

• ijarachi sarf materiallari va mayda maishiy ta’mirni toʻlaydi: lampochkalar, prokladkalar, batareykalar, filtrlar, oʻz aybi bilan yuzaga kelgan tiqilishlar;
• uy egasi eskirish natijasida ishdan chiqqan texnika va kommunikatsiyalar uchun javob beradi: boyler, konditsioner, muzlatgich, elektr simlari, quvurlar, gaz plitasi;
• agar buzilish ijarachining aybi bilan sodir boʻlsa (tushirib yuborgan, suv bostirgan, notoʻgʻri foydalangan), ijarachi toʻlaydi.

Boshqacha kelishish ham mumkin, masalan, ijarachi ma’lum summagacha hamma narsani oʻzi tuzatishini belgilash. Asosiysi, kelishuv ogʻzaki qolmasdan, yozib qoʻyilsin.

Shartnomada nimalarni yozish kerak

• texnika va mebellar roʻyxati hamda koʻchib kirish paytidagi holati, yaxshisi fotosuratlar bilan;
• mayda ta’mirni kim, yirik ta’mirni kim toʻlaydi va ular orasidagi chegara qayerda;
• ijarachi buzilish haqida qanday va qancha vaqt ichida xabar beradi: qoʻngʻiroq, Telegramdagi xabar;
• ustani kim tanlaydi va uy egasi qanchalik tez javob berishi kerak;
• ta’mir narxini ijara haqidan ushlab qolish mumkinmi va qanday shartda.

Mol-mulk roʻyxati fotosuratlar bilan ayniqsa koʻchib ketishda muhim: u sizdan oldin nima buzilgani haqidagi bahslarning oldini olishga va garov pulini saqlab qolishga yordam beradi.

Buzilish yuz berganda nima qilish kerak

Avval uy egasiga xabar bering, keyin tuzating. Hatto buzilish aniq sizning aybingiz bilan boʻlmasa ham, kelishmasdan oʻzingiz ta’mirlab, pulini ijaradan ushlab qolish koʻpincha janjal va garov puliga da’volar bilan tugaydi.

Toʻgʻri ketma-ketlik:

• buzilishni suratga yoki videoga oling;
• uy egasiga yozing: yozma xabarni keyin koʻrsatish osonroq;
• ustani kim chaqirishi va ishni kim toʻlashini kelishib oling;
• chekni yoki usta bilan yozishmani saqlab qoʻying.

Vaziyat shoshilinch boʻlsa (quvur yorilgan, rozetka uchqun chiqaryapti, gaz hidi kelyapti), avval suvni yoping, elektr yoki gazni oʻchiring va avariya xizmatini chaqiring, shundan keyingina uy egasiga xabar bering.

Kelishuv yoʻq, buzilish esa allaqachon yuz bergan boʻlsa

Ta’mir pulini toʻlovdan indamay ushlab qolmang. Uy egasiga nima, qachon va qanday holatda buzilganini xotirjam tushuntiring, suratlarni ilova qiling. Variantlarni taklif qiling: uy egasi oʻz ustasini yuboradi yoki ustani oʻzingiz chaqirasiz, u esa xarajatni qoplaydi. Har qanday qarorni yozma ravishda mustahkamlang, hech boʻlmasa yozishmada, va kelajak uchun shartnomaga ta’mir haqidagi bandni qoʻshing.

Uy egalari shuni yodda tutishi kerak: buzilishlarga tez munosabat bildirish — uyni ijaraga berishning odatiy qismi. Bir hafta issiq suvsiz yashagan ijarachi ijarani uzaytirishni xohlamasligi tabiiy.

Koʻp beriladigan savollar

Ijaradagi kvartirada boyler ta’mirini kim toʻlashi kerak?

Agar boyler eskirish natijasida buzilgan boʻlsa, odatda ta’mirni uy egasi toʻlaydi. Buzilish ijarachining aybi bilan boʻlsa, ijarachi toʻlaydi. Buni oldindan ijara shartnomasida yozib qoʻygan ma’qul.

Ta’mir narxini ijara haqidan ushlab qolish mumkinmi?

Faqat uy egasining roziligi bilan, yaxshisi yozma ravishda. Kelishmasdan ushlab qolish koʻpincha janjalga va garov pulidan ushlab qolinishiga olib keladi.

Ijara shartnomasida ta’mir haqida hech narsa yozilmagan boʻlsa nima qilish kerak?

Uy egasiga buzilish haqida yozma xabar bering, suratlarni ilova qiling va ustani kim chaqirishi hamda kim toʻlashini kelishib oling. Qarorni yozishmada qayd eting va shartnomaga ta’mir haqidagi bandni qoʻshing.