Kommunal toʻlovlarni kim toʻlashini oldindan hal qiling

QISQACHA

Elektr, gaz, suv, chiqindi olib ketish va internet: har bir band boʻyicha alohida kelishib oling va kim toʻlashini shartnomaga yozing.

Agar kommunal toʻlovlarni siz toʻlasangiz, koʻchib kirayotganda hisoblagich koʻrsatkichlarini olib, dalolatnomada qayd eting. Kvitansiyalar boʻyicha toʻlov hujjatlarini ijara tugaguncha saqlang.

Sizdan oldin yigʻilib qolgan qarzlar keyinroq aniqlansa, ularni kim toʻlashini ham aniqlab oling.

Kommunal toʻlovlar ijarachi va xonadon egasi oʻrtasidagi eng koʻp uchraydigan kelishmovchiliklardan biri. Odatda hammasi ogʻzaki «kommunal sizning zimmangizda» yoki «hammasi narxga kiradi» degan gapdan boshlanadi, bir-ikki oydan keyin esa tomonlar buni turlicha tushungani ma’lum boʻladi. Bunday holatga tushmaslik uchun toʻlovlarni shartnoma imzolanishidan oldin bandma-band kelishib oling.

Toʻlovlar nimalardan iborat

Toshkentda kvartira uchun odatda bir nechta alohida hisob keladi va har biri haqida soʻrash kerak:

• elektr energiyasi;
• gaz;
• sovuq va issiq suv;
• isitish — markaziy isitishli uylarda qishda bu sezilarli summa;
• chiqindi olib ketish — koʻpincha roʻyxatdagi yoki yashayotgan odamlar soniga qarab hisoblanadi;
• uyga xizmat koʻrsatish: shirkat yoki boshqaruv kompaniyasi, lift, domofon;
• internet va kabel televideniyesi.

Xonadon egasidan oldingi bir necha oy, ayniqsa qish oylari kvitansiyalarini koʻrsatishni soʻrang. Shunda «taxminan» emas, haqiqiy summani bilasiz.

Buni shartnomaga qanday yozish kerak

«Kommunal xizmatlar uchun ijarachi toʻlaydi» degan jumla juda umumiy. Har bir bandni sanab, yoniga kim toʻlashini yozgan ma’qul. Agar biror toʻlov ijara haqiga kirsa, shuni aniq yozing: masalan, «chiqindi olib ketish va uyga xizmat koʻrsatish ijara narxiga kiradi».

Toʻlov usulini ham alohida kelishib oling: shaxsiy hisob raqamlari boʻyicha oʻzingiz toʻlaysizmi yoki egasining kvitansiyalari boʻyicha pulni unga oʻtkazasizmi. Ikkinchi holatda toʻlangan kvitansiyalarni koʻrsatishni soʻrang. Internet egasining nomiga ulangan boʻlsa, tarif yoki provayderni almashtirish mumkinmi va ulanish uchun kim toʻlashini aniqlab oling.

Koʻchib kirishda hisoblagich koʻrsatkichlari

Koʻchib kirgan kuningiz barcha hisoblagichlarni — elektr, gaz, suv — raqamlari va qurilma raqami koʻrinadigan qilib suratga oling. Koʻrsatkichlarni kvartirani qabul qilish-topshirish dalolatnomasiga yozing va uni ikkala tomon imzolasin. Chiqib ketishda ham shunday qiling: farqqa qarab qaysi sarf uchun siz javob berishingiz aniq boʻladi.

Barcha kvitansiya va toʻlov cheklarini ijara tugaguncha, yaxshisi undan keyin ham bir muddat saqlang. Toʻlov ilovasidan olingan skrinshotlar ham yaraydi, agar ularda shaxsiy hisob raqami, sana va summa koʻrinsa.

Eski qarzlar va ular chiqib qolsa nima qilish kerak

Koʻchib kirishdan oldin xonadon egasidan shaxsiy hisob raqamlari boʻyicha qarz yoʻqligini koʻrsatishni soʻrang: yangi kvitansiyalar yoki koʻchirma. Oldingi ijarachilarning qarzlari keyinroq chiqib qolishi mumkin — ba’zan gaz yoki elektr oʻchirilishi koʻrinishida.

Shartnomaga koʻchib kirish sanasigacha yuzaga kelgan qarzdorlikni mulkdor toʻlashini yozib qoʻying. Dalolatnomadagi sana va koʻrsatkichlar sizning davringizni boshqalarnikidan ajratishga yordam beradi.

Agar qarz allaqachon chiqib qolgan boʻlsa:

• qarz davrini dalolatnomadagi koʻchib kirish sanasi bilan solishtiring;
• egasiga oʻz kvitansiyalaringizni koʻrsating;
• qarzni qanday va qachon yopishini yozma ravishda, hech boʻlmasa messenjerda kelishib oling;
• begona qarzni indamay toʻlamang — xizmat oʻchirilmasligi uchun toʻlasangiz, bu summani ijara haqi hisobiga oʻtkazishni kelishib, buni qayd etib qoʻying.

Koʻp beriladigan savollar

Toshkentda kvartira ijarasida kommunal toʻlovlarni kim toʻlaydi?

Yagona qoida yoʻq, hammasi kelishuvga bogʻliq. Koʻpincha ijarachi oʻzi sarflaganini (elektr, gaz, suv) toʻlaydi, lekin har bir bandni shartnomada alohida yozgan ma’qul.

Koʻchib kirishda hisoblagich koʻrsatkichlarini yozib olish kerakmi?

Ha. Hisoblagichlar surati va ikkala tomon imzolagan dalolatnomadagi koʻrsatkichlar sizning sarfingiz qaysi paytdan boshlanganini koʻrsatadi.

Kvartirada oldingi ijarachilardan qolgan kommunal qarz boʻlsa nima qilish kerak?

Qarz davrini koʻchib kirish sanasi bilan solishtiring va egasiga xabar bering. Shartnomada eski qarzlar mulkdor zimmasida deyilgan boʻlsa, ularni yopishni soʻrang, oʻzingiz toʻlasangiz — ijara hisobiga oʻtkazishni yozma kelishib oling.