Kvartira hibsda yoki garovda emasligini tekshiring

QISQACHA

Kvartira bankda garovda, hibsda yoki sotish taqiqi ostida boʻlishi mumkin. Sotuvchi bu haqda aytmasligi ham mumkin.

Roʻyxatdan oʻtkazilgan huquqlar va cheklovlar haqida yangi koʻchirma soʻrang. Uni qayerda va qanday olishni bitimni rasmiylashtiradigan notariusdan aniqlang.

Koʻchirma sanasiga qarang: yarim yil oldingi emas, aynan bitim vaqtidagi ma’lumot muhim.

Ikkilamchi bozordan kvartira sotib olayotganda taʼmir, qavat va qoʻshnilarga eʼtibor berib, eng muhim narsani unutib qoʻyish oson: kvartira yuridik jihatdan erkinmi. OLX yoki Uybordagi eʼlon qarzlar va cheklovlar haqida hech narsa demaydi, sotuvchi esa muammodan bexabar boʻlishi yoki uni yashirishi mumkin. Agar kvartira garovda yoki hibsda boʻlsa, bitim roʻyxatdan oʻtkazilmasligi yoki keyinchalik nizoli boʻlib qolishi mumkin, pulni qaytarish esa oson kechmaydi.

Qanday cheklovlar boʻladi

Cheklov (obremeneniye) — kvartirani erkin tasarruf etishga toʻsqinlik qiladigan har qanday holat. Koʻpincha quyidagilar uchraydi:

• bank garovi — kvartira ipotekaga olingan yoki kredit taʼminoti boʻlsa;
• sud qarori yoki ijrochi talabi bilan qoʻyilgan hibs, masalan, egasining qarzlari tufayli;
• begonalashtirishni taqiqlash — uni notarius, sud yoki boshqa vakolatli organ qoʻyishi mumkin;
• uchinchi shaxslarning huquqlari, masalan, roʻyxatda turgan yashovchilar yoki voyaga yetmagan mulkdorlar.

Tashqaridan bunday kvartira oddiysidan farq qilmaydi, shuning uchun soʻzga emas, hujjatlarga qarash kerak.

Bitimdan oldin kvartirani qanday tekshirish mumkin

Sotuvchidan obyekt boʻyicha roʻyxatdan oʻtgan huquqlar va cheklovlar haqidagi yangi koʻchirmani soʻrang. Uni hozir qayerda va qanday olish mumkinligini shartnomani tasdiqlaydigan notariusdan aniqlab oling: tartib oʻzgarib turishi mumkin, notarius esa qaysi hujjat kerakligini biladi. Koʻpincha notariusning oʻzi ham rasmiylashtirishdan oldin kvartirani bazalar orqali tekshiradi, lekin faqat bunga tayanib qolmang.

Tekshiruvni zaklad berishdan oldin oʻtkazgan maʼqul. Agar rieltor yoki sotuvchi oldindan toʻlovga shoshiltirib, hujjatlarni keyin olib kelishni vaʼda qilsa, bu ehtiyot boʻlish uchun sabab.

Koʻchirmada nimalarga qarash kerak

Hujjatni olgach, quyidagilarni tekshiring:

• berilgan sanasi — kvartiraning bir necha oy oldingi emas, bitim kunidagi holati muhim;
• manzil, maydon va kadastr maʼlumotlari mulk huquqi hujjatiga mos keladimi;
• mulkdor kvartirani sotayotgan shaxs va uning pasporti bilan mos keladimi;
• koʻchirmada garov, hibs yoki taqiq haqida belgi bormi.

Birinchi tekshiruvdan beri vaqt oʻtgan boʻlsa, shartnomani imzolashdan bevosita oldin koʻchirmani yana soʻrang. Hibs bitimdan bir necha kun oldin ham qoʻyilishi mumkin.

Agar cheklov aniqlansa

Garov borligi har doim ham xariddan voz kechish degani emas. Ipoteka kvartirasi baʼzan bank roziligi bilan sotiladi: qarz xaridor pulidan uziladi, keyin garov olib tashlanadi. Ammo bunday sxema puxta rasmiylashtirishni talab qiladi va uni sotuvchi bilan ogʻzaki kelishuv asosida emas, notarius orqali va bank ishtirokida oʻtkazgan maʼqul.

Hibs bilan vaziyat murakkabroq: u olib tashlanmaguncha bitimni odatda amalga oshirib boʻlmaydi. Cheklov olib tashlanmaguncha va bu yangi koʻchirma bilan tasdiqlanmaguncha kvartira uchun pul toʻlamang. Agar zaklad allaqachon berilgan boʻlsa, uni qaytarish shartlarini yozma ravishda qayd eting va zarur boʻlsa, yuristdan maslahat oling.

Koʻp beriladigan savollar

Toshkentda kvartirani sotib olishdan oldin hibsga tekshirish qanday amalga oshiriladi?

Sotuvchidan roʻyxatdan oʻtgan huquqlar va cheklovlar haqidagi yangi koʻchirmani soʻrang. Uni qayerdan olish mumkinligini bitimni rasmiylashtiradigan notariusdan aniqlang va berilgan sanasini tekshiring.

Bank garovidagi kvartirani sotib olsa boʻladimi?

Baʼzan mumkin — agar bank rozi boʻlsa va qarz xaridor pulidan uzilib, keyin garov olib tashlansa. Bunday bitimni notarius orqali va bank ishtirokida oʻtkazgan maʼqul.

Sotuvchi cheklovlar haqidagi koʻchirmani koʻrsatmasa nima qilish kerak?

Hujjatni olmaguningizcha zaklad bermang va shartnoma imzolamang. Koʻchirmani koʻrsatishdan bosh tortish jiddiy ogohlantiruvchi belgi.