Sotuvchining turmush oʻrtogʻi roziligi kerakmi

QISQACHA

Agar sotuvchi kvartirani nikohda boʻlgan vaqtida sotib olgan boʻlsa, u er-xotinning umumiy mulki hisoblanishi mumkin. Bunday holda sotish uchun odatda ikkinchi turmush oʻrtoqning roziligi kerak boʻladi.

Sotuvchidan sotib olish paytida nikohda boʻlgan-boʻlmaganini toʻgʻridan-toʻgʻri soʻrang. Rozilik qanday rasmiylashtirilishini va u sizning holatingizda talab qilinadimi-yoʻqmi, notariusdan aniqlang.

Busiz ikkinchi turmush oʻrtoq keyinchalik bitimga e’tiroz bildirishga urinishi mumkin.

Ikkilamchi bozordan kvartira sotib olayotganda e’tibor odatda kvartiraning oʻziga qaratiladi: taʼmir, qavat, qoʻshnilar, narx. Lekin sotuvchidan tashqari yana kimning bu uyga huquqi borligini aniqlash ham shunchalik muhim. Bitimning koʻp uchraydigan «yashirin» ishtirokchisi — sotuvchining eri yoki xotini, hatto hujjatlarda faqat bitta odam koʻrsatilgan boʻlsa ham.

Nega sotuvchining turmush oʻrtogʻi kvartiraga huquqli boʻlishi mumkin

Nikoh davrida sotib olingan mulk, umumiy qoidaga koʻra, kimning nomiga rasmiylashtirilganidan qatʼi nazar, er-xotinning birgalikdagi mulki hisoblanadi. Mulk huquqi toʻgʻrisidagi hujjatda bitta familiya yozilgan boʻlishi mumkin, qonun boʻyicha esa egalari ikki kishi boʻladi. Istisnolar ham bor: kvartira sotuvchiga meros yoki hadya sifatida oʻtgan, nikohdan oldin sotib olingan yoki er-xotin oʻrtasida nikoh shartnomasi tuzilgan. Ammo sizning holatingiz istisnoga kiradimi-yoʻqmi, buni sotuvchi yoki rieltorning soʻziga emas, notarius bilan birga aniqlagan maʼqul.

Agar turmush oʻrtogʻining roziligi kerak boʻlgan-u, u olinmagan boʻlsa, ikkinchi tomon bitimni sud orqali eʼtiroz qilishga urinishi mumkin. Xaridor uchun bu kvartirani yoʻqotish va pulni uzoq vaqt qaytarib olish xavfi demakdir.

Zaklad berishdan oldin nimani soʻrash va tekshirish kerak

Bu savollarni bitim kuni notariusda emas, zaklad (zadatok) berishdan oldin bering:

• Sotuvchi kvartirani qachon va qanday asosda olgan: oldi-sotdi, meros, hadya, xususiylashtirish.
• Sotib olgan paytda nikohda boʻlganmi va hozir nikohdami.
• Agar ajrashgan boʻlsa — mol-mulk boʻlinganmi, sud qarori yoki boʻlish toʻgʻrisida kelishuv bormi.
• Nikoh shartnomasi bormi.

Hujjatlarni koʻrsatishni soʻrang: mulkni olish asosi, nikoh yoki ajrashish toʻgʻrisidagi guvohnoma. Kvartira sotib olingan sanani nikoh qayd etilgan sana bilan solishtiring. Agar sotuvchi javobdan qochsa yoki «bu muhim emas, xotinim qarshi emas» desa, bu ehtiyot boʻlish uchun sabab.

Rozilik qanday rasmiylashtiriladi va qachon ayniqsa ehtiyot boʻlish kerak

Odatda turmush oʻrtogʻining roziligi notariusda yozma ravishda rasmiylashtiriladi. Ikkinchi tomon bitimga shaxsan kelishi yoki rozilikni oldindan rasmiylashtirishi mumkin. Tartib, kerakli hujjatlar va aynan sizning holatingizda rozilik talab qilinadimi — buni bitim tuziladigan notarial idorada aniqlang. Ogʻzaki «u qarshi emas» yoki Telegram’dagi xabar notarial hujjat oʻrnini bosmaydi.

Quyidagi hollarda vaziyatni ayniqsa sinchiklab tekshiring:

• sotuvchi ajrashgan, lekin mol-mulk boʻlinmagan;
• sotuvchining turmush oʻrtogʻi chet elda yashaydi va «rozilikni keyin yuboraman» deydi;
• kvartirani ishonchnoma boʻyicha vakil sotmoqda;
• narx bozordagidan sezilarli past, sotuvchi esa shoshiltirmoqda.

Agar bitim allaqachon tuzilgan boʻlsa

Agar kvartirani allaqachon sotib olgan boʻlsangiz va turmush oʻrtogʻining roziligi rasmiylashtirilmaganini bilib qolsangiz, vahimaga tushmang, lekin kechiktirmang ham. Bitim hujjatlari, pul topshirilgani haqidagi tilxatlar, sotuvchi va rieltor bilan yozishmalarni yigʻing. Uy-joy nizolari bilan shugʻullanadigan yuristga murojaat qiling: u sotib olish paytida sotuvchi nikohda boʻlganmi, xavf qanchalik real va hozir ikkinchi tomondan kerakli hujjatni olish mumkinmi — shuni baholaydi. Baʼzan, agar turmush oʻrtogʻi hujjatni rasmiylashtirishga tayyor boʻlsa, masala tinch yoʻl bilan hal boʻladi.

Sotuvchining oilaviy holatini tekshirish koʻp vaqt olmaydi, xato esa kvartiraning oʻziga tushishi mumkin.

Koʻp beriladigan savollar

Kvartira erining nomida boʻlsa, uni sotish uchun xotinining roziligi kerakmi?

Agar kvartira nikoh davrida sotib olingan boʻlsa, u odatda umumiy mulk hisoblanadi va mulkdor sifatida faqat er koʻrsatilgan boʻlsa ham, xotinning roziligi, qoida tariqasida, talab qilinadi. Aniq javobni notarius hujjatlar asosida beradi.

Kvartirani sotishda sobiq turmush oʻrtogʻining roziligi kerakmi?

Agar kvartira nikohda sotib olingan va ajrashishda mol-mulk boʻlinmagan boʻlsa, sobiq turmush oʻrtogʻining unga huquqi saqlanib qolishi mumkin. Mulkni boʻlish toʻgʻrisidagi hujjatni soʻrang va rozilik kerakligini notariusdan aniqlang.

Kvartira turmush oʻrtogʻining roziligisiz sotilsa nima boʻladi?

Ikkinchi tomon bitimni sudda eʼtiroz qilishga urinishi mumkin va xaridor kvartirani yoʻqotish xavfiga duch keladi. Agar bu allaqachon sodir boʻlgan boʻlsa, barcha hujjatlarni yigʻib, uy-joy nizolari boʻyicha yuristga murojaat qiling.