Kvartira sotib olish: sotuvchi va uy hujjatlarini tekshirish

Mundarija

1. Sotuvchining pasportini mulk huquqi hujjati bilan solishtiring
2. Kvartira sotuvchiga qanday oʻtganini bilib oling
3. Kvartira hibsda yoki garovda emasligini tekshiring
4. Sotuvchining turmush oʻrtogʻi roziligi kerakmi
5. Kvartirada kim roʻyxatda turganini aniqlang
6. Kvartira rejasini texnik pasport bilan solishtiring
7. Ishonchnoma asosida sotilyaptimi? Mulkdorni toping
8. Shartnomada narxni pasaytirib koʻrsatishga rozi boʻlmang
9. Roʻyxatdan oʻtkazilgunga qadar butun summani bermang

Sotuvchining pasportini mulk huquqi hujjati bilan solishtiring

Sotuvchidan pasport va mulk huquqini tasdiqlovchi hujjatning asl nusxalarini soʻrang. F.I.Sh., tugʻilgan sana va pasport ma’lumotlarini harfma-harf solishtiring.

Hujjatlardagi manzil, maydon va xonadon raqami joyida koʻrganingizga mos kelishi kerak.

Nusxalar va telefondagi suratlar yaramaydi. Agar asl nusxalar «qarindoshlarda» yoki «bankda» boʻlsa, ular olib kelinmaguncha uchrashuvni keyinga qoldiring.

Kvartira sotuvchiga qanday oʻtganini bilib oling

Sotuvchi qaysi asosda mulkdor boʻlganini soʻrang va shu hujjatni koʻrsatishni iltimos qiling: oldi-sotdi shartnomasi, hadya shartnomasi, meros guvohnomasi, xususiylashtirish hujjati.

Xavf qayerda yuqoriroq:

• meros — boshqa merosxoʻrlar paydo boʻlishi mumkin;
• qarindoshdan hadya — bunday bitimga ba’zan e’tiroz bildiriladi;
• kvartira qisqa muddatda bir necha marta qayta sotilgan.

Bunday hollarda zaklad berishdan oldin hujjatlarni yurist yoki notariusga koʻrsating.

Kvartira hibsda yoki garovda emasligini tekshiring

Kvartira bankda garovda, hibsda yoki sotish taqiqi ostida boʻlishi mumkin. Sotuvchi bu haqda aytmasligi ham mumkin.

Roʻyxatdan oʻtkazilgan huquqlar va cheklovlar haqida yangi koʻchirma soʻrang. Uni qayerda va qanday olishni bitimni rasmiylashtiradigan notariusdan aniqlang.

Koʻchirma sanasiga qarang: yarim yil oldingi emas, aynan bitim vaqtidagi ma’lumot muhim.

Sotuvchining turmush oʻrtogʻi roziligi kerakmi

Agar sotuvchi kvartirani nikohda boʻlgan vaqtida sotib olgan boʻlsa, u er-xotinning umumiy mulki hisoblanishi mumkin. Bunday holda sotish uchun odatda ikkinchi turmush oʻrtoqning roziligi kerak boʻladi.

Sotuvchidan sotib olish paytida nikohda boʻlgan-boʻlmaganini toʻgʻridan-toʻgʻri soʻrang. Rozilik qanday rasmiylashtirilishini va u sizning holatingizda talab qilinadimi-yoʻqmi, notariusdan aniqlang.

Busiz ikkinchi turmush oʻrtoq keyinchalik bitimga e’tiroz bildirishga urinishi mumkin.

Kvartirada kim roʻyxatda turganini aniqlang

Roʻyxatda turgan odamlar bilan kvartira sotib olish mumkin, lekin keyin ularni roʻyxatdan chiqarish qiyin boʻlishi mumkin. Ayniqsa, ular voyaga yetmaganlar yoki sotuvchining qarindoshlari boʻlsa.

• Manzilda kim roʻyxatda turganini soʻrang va buni hujjat bilan tasdiqlashni iltimos qiling.
• Shartnomada pul topshirilgunga qadar yoki bitimning ma’lum bir bosqichigacha hamma roʻyxatdan chiqishini yozib qoʻying.
• Oxirgi toʻlovni yashovchilarning roʻyxatdan chiqishiga bogʻlang.

Kvartira rejasini texnik pasport bilan solishtiring

Texnik pasportni soʻrang va u bilan kvartirani aylanib chiqing. Devorlar, oshxona, sanuzel va balkonning joylashuvini solishtiring.

Hujjatlarda koʻrsatilmagan buzilgan devor, birlashtirilgan sanuzel yoki oynalangan lodjiya — bu noqonuniy qayta rejalashtirish. Uni qonuniylashtirish yoki hammasini avvalgi holiga qaytarish endi sizning zimmangizga tushadi.

Agar tafovutlar topsangiz, ularni bitimdan oldin muhokama qiling: yo sotuvchi oʻzgarishlarni rasmiylashtiradi, yo narx tushiriladi.

Ishonchnoma asosida sotilyaptimi? Mulkdorni toping

Agar bitimga mulkdorning oʻzi emas, vakili kelsa, ehtiyotkorroq boʻling.

• Ishonchnomaning asl nusxasini koʻring: kim tomonidan berilgan, aynan nimaga huquq beradi, cheklovlar yoʻqmi.
• Mulkdor bilan videoqoʻngʻiroq yoki shaxsan uchrashishni soʻrang.
• Ishonchnoma bekor qilinmaganini tekshirish mumkinmi, notariusdan aniqlang.

Agar mulkdorni «topib boʻlmasa», bu bitimdan voz kechish uchun asos.

Shartnomada narxni pasaytirib koʻrsatishga rozi boʻlmang

Sotuvchi ba’zan soliq yoki xarajatlarni tejash uchun shartnomada haqiqiysidan kamroq summani koʻrsatishni soʻraydi.

Siz uchun bu xavf: har qanday nizoda shartnomadagi summaga tayanishga toʻgʻri keladi, qolgan pul topshirilganini isbotlash esa oson boʻlmaydi.

Shartnomada haqiqiy narxni koʻrsating. Agar sotuvchi boshqacha qilishni talab qilsa, boshqa kvartira qidirganingiz ma’qul.

Roʻyxatdan oʻtkazilgunga qadar butun summani bermang

Mulk huquqi sizning nomingizga rasmiylashtirilmaguncha toʻliq narxni topshirmang.

Nima qilish mumkin:

• toʻlovni bosqichlarga boʻlib, ularni shartnomada yozib qoʻyish;
• bank yoki notarius bilan xavfsiz hisob-kitob usullarini muhokama qilish;
• summaning bir qismini kalitlar topshiriladigan va yashovchilar roʻyxatdan chiqadigan paytga qoldirish.

Pulni guvohlar ishtirokida va hujjat bilan tasdiqlagan holda topshiring.